Welkom Gast

Hoeveel, hoe vaak en wanneer lithium innemen?

Hoeveel lithium?

Om werkzaam te zijn moet er voldoende lithium in het lichaam aanwezig zijn. Dit wordt gecontroleerd door te de lithium concentratie in het bloed te meten. Dit wordt ook wel de bloedspiegel of lithiumspiegel genoemd.

Er is geen vast verband tussen het aantal tabletten dat geslikt wordt en de concentratie lithium in het bloed. De ene persoon heeft meer tabletten nodig dan de andere om eenzelfde concentratie in het bloed te bereiken. Het aantal tabletten kan variëren tussen 400 en 2400 mg per dag, 1 tot 6 tabletten à 400 mg. Deze variatie wordt o.a. bepaald door lengte, gewicht, leeftijd, werking van de nieren, vochtinname en gevoeligheid voor het middel.

Jonge mensen moeten soms iedere dag veel tabletten slikken om een redelijke bloedspiegel te onderhouden, ouderen hebben soms maar één tablet nodig. Daarom wordt de dosering voor iedereen individueel vastgesteld aan de hand van de bloedspiegel. De enige manier om daarover zekerheid te krijgen, is dus door het bloed te controleren.

1 of 2 Keer per dag?

Er is niet aangetoond dat het 1x per dag innemen van een dosis minder effectief zou zijn dan 2x of 3x daags innemen. 1x Per dag innemen heeft praktische voordelen, vooral dat het makkelijker is om niet te vergeten en te blijven volhouden. Aan de andere kant zullen bij het vaker innemen per dag de lithiumpieken wat lager zijn waardoor de bijwerkingen ook minder hevig zijn. Het vraagt echter wel om zeer gestructureerd en gedisciplineerd inname gedrag en dat is lastig om gedurende jaren vol te houden.

Ochtend of avond?

Er lopen discussies of het voor de nieren niet beter zou zijn om ’s morgens in plaatst van ’s avonds de lithium in te nemen. Hier is nog geen eenduidig advies over.

Innemen in de avond heeft het voordeel dat de hoogste concentratie dan ’s nachts valt wanneer de persoon slaapt. De eventueel optredende bijwerkingen treden dan ook in die periode op. Ook voor het bepalen van de bloedspiegel door het laboratorium is het gemakkelijker als de dagelijkse dosis ’s avonds in één keer wordt ingenomen, omdat het bloed hiervoor 12 uur na de laatste inname moet worden afgenomen. Laboratoria nemen bij voorkeur ’s morgens bloed af.

Er zijn echter mensen die vaak moeten plassen na inname van de lithium en dan is het juist prettig om daar ’s nachts geen last van te hebben en zal men liever in de ochtend slikken.

Vergeten lithium in te nemen?

Heeft u een keer vergeten de tabletten in te nemen, dan kunt u dat tot 4 uur later alsnog doen. In de overige gevallen is het raadzaam de dagportie over te slaan: "Vergeten is overslaan".

Wanneer dosering aanpassen?

Lithium en natrium (keukenzout) hebben een bijzondere relatie met elkaar. Wanneer het zoutgehalte in het lichaam afneemt, bijvoorbeeld door een zoutloos dieet, door diarree of zweten, probeert de nier dit zoutverlies tegen te gaan door minder ­lithium (zout) uit te scheiden. Als gevolg daarvan wordt de ­lithiumconcentratie in het bloed aanmerkelijk hoger en ontstaat de kans op bijwerkingen en een lithiumvergiftiging. Het kan daarom nodig zijn onder bepaalde omstandigheden, zoals bij een verminderde uitscheiding door een nieraandoening, of bij het gebruik van middelen tegen reuma of plastabletten, de dosering aan te passen. De bloedspiegelbepalingen dienen hierbij als leidraad en zullen in dat geval ook vaker gedaan worden.
Bij verandering van de dosering duurt het ongeveer 5 dagen voordat de lithiumspiegel weer stabiel is en heeft het zin om de bijbehorende lithiumspiegel te bepalen.

Hoe snel werkt lithium?

In de manische fase werkt lithium meestal na één tot enkele weken. Bij een preventieve toepassing wordt meestal pas na één à twee jaar duidelijk of nieuwe episoden ook werkelijk uitblijven of minder heftig verlopen.

Hoe lang is lithium nodig?

Als het gebruik van lithium nieuwe manieën en depressies moet voorkomen, dan is het nodig dat het jarenlang dagelijks wordt ingenomen. De kwetsbaarheid voor nieuwe episoden blijft levenslang en die wordt door lithium niet minder. Als de patiënt het op goede gronden is gaan gebruiken en de behandeling heeft succes, dan wordt geadviseerd er levenslang mee door te gaan.

Hoe moet lithium gestopt worden?

Velen willen ook na jarenlang succesvol gebruik toch weten hoe het is zonder lithium. Hoewel dit vanuit wetenschappelijk oogpunt niet aan te raden valt, en het ook wel voorkomt, dat bij hervatten lithium niet meer zo goed werkt als tevoren, proberen veel patiënten een keer te stoppen.

Op basis van nu beschikbare kennis wordt behandelaars geadviseerd de dosis geleidelijk, over een periode van enkele maanden, te verminderen. Plotseling staken, binnen een periode korter dan 14 dagen, kan een episode uitlokken. Bij optreden van depressie of manie kan de dosis verhoogd of de toediening opnieuw gestart worden. Als u stopt met lithium is dat geen reden om andere behandelafspraken te beëindigen. Uiteindelijk bent u onder behandeling voor een ziekte, die weer verschijnselen kan geven, ook als die lange tijd afwezig zijn geweest.