Welkom Gast

Wat is lithium?

Lithium als medicatie

Lithium wordt sinds 1960 gebruikt als medicatie voor de behandeling van mensen met een Bipolaire  Stoornis. Het wordt voorgeschreven bij:

  • De acute behandeling van een manie
  • Ter preventie van manische en depressieve ontregelingen van de stemming (onderhoudsbehandeling)
  • Als ondersteuning bij behandeling van depressies met antidepressiva.

De stof lithium

Lithium is een natuurlijke stof, die in ertsmijnen gewonnen wordt als zout. Het ziet er uit als keukenzout en smaakt als zout, maar dan met een licht metalige bijsmaak. Het komt voor in planten, in sommige waterbronnen en in zeewater.

Lithium komt in bijna niet-meetbare hoeveelheden van nature in het lichaam voor, bij mensen met een Bipolaire stoornis niet in andere hoeveelheden dan bij anderen. Het lijkt in veel opzichten op andere in het menselijk lichaam aanwezig stoffen als natrium, kalium en magnesium. Lithium wordt nagenoeg volledig door de nieren via de urine uitgescheiden. Een zeer klein deel wordt uitgescheiden via ontlasting, zweet of speeksel. (Daarmee wijkt lithium af van veel andere medicatie, die via de lever wordt afgebroken).

Werkzaam mechanisme

Ondanks enorm veel onderzoek, is nog altijd niet bekend hoe lithium precies werkt. De meest gangbare gedachte is dat lithium invloed heeft op het afstellen van de signaaloverdracht in de zenuwcel, ofwel de communicatie tussen zenuwcellen. Dit zou ook enigszins kunnen verklaren waarom er een effect is op zowel de manie, de depressie als op de labiliteit.

Lithium werkt overigens alleen zolang het ingenomen wordt en het heeft dus geen blijvend effect op de communicatie tussen zenuwcellen. Ook is het zo dat de therapeutisch gebruikte lithiumconcentraties vele malen hoger zijn dan de concentraties die van nature in het lichaam aanwezig zijn. Het is dus niet zo dat de lithiumtabletten een te lage lithiumconcentratie zouden corrigeren.

Effectiviteit lithium

De effectiviteit van lithium is betrekkelijk groot. Bij meer dan 2/3 van de patiënten die lithium gebruiken, komen geheel geen manische of depressieve episoden meer voor, of zijn deze zo licht dat ze nauwelijks problemen veroorzaken. Ook duren ze vaak veel korter.
De ernstige consequenties van een manisch-depressieve stoornis (met name zelfmoord) blijken dankzij lithium sterk te verminderen of nagenoeg te verdwijnen.
Ten slotte kan toevoeging van lithium aan een behandeling met antidepressieve geneesmiddelen een tot dan toe niet goed herstellende depressie genezen.

Lithium werkt alleen zolang het gebruikt wordt. Als na vele jaren lithiumgebruik zonder psychiatrische problemen geprobeerd wordt ermee te stoppen, blijkt helaas dat dit zeer vaak (bepaalde onderzoeken geven aan bij meer dan 50% van de stopppers binnen de eerste 6 maanden na stoppen) een terugkeer van de manisch-depressieve episoden, in­luidt. 

Het maximale effect van de preventieve behandeling wordt overigens pas na een jaar of 2 bereikt.